4 . علامه سيد ميرزا علينقى طباطبائى ، فرزند حاج آقا حسن طباطبائى هجرت به نجف مرحوم آيت اللّه فشاركى پس از 22 سال تحصيل علوم دينى در كربلا ، به سال 1286 ه . ق براى درك مجلس درس آيت اللّه ميرزا محمّد حسن شيرازى كه پس از وفات شيخ مرتضى انصارى رياست علمى و مرجعيت جهان تشيع به دو محول شده بود به نجف اشرف مهاجرت كرد و تنها در محضر آن مرد بزرگ حاضر شد و آنى از او جدا نشد . « 1 » در سال 1291 ه . ق بود كه به دنبال مهاجرت ميرزاى شيرازى به سامرا و تشكيل حوزهء علميه در آن شهر ، مرحوم فشاركى نيز به سامرا رفت و در شمار برترين شاگرد و مشاور و گنجينهء اسرار مرحوم ميرزا قرار گرفت . وى اين درسها را با يار و صديق ديرينه و اخوالزوجه‌اش آيت اللّه ميرزا محمّد تقى شيرازى مباحثه مىكرد . حضور او در اين درسها چه در نجف و چه در سامرا ، براى ديگر شاگردان ميرزا بسيار مغتنم بود ، زيرا مرحوم فشاركى اين درسها را براى ديگران تقرير مىكرد و مشكلات و نقاط ابهام را براى آنان روشن مىساخت . مرحوم آيت اللّه اراكى فرموده است : ميرزاى شيرازى جملات مبهمى را در درس مطرح مىفرمودند و طبقهء سفلى از مبهمات ايشان چيزى متوجه نمىشدند ، الا موقعى كه سيد محمّد فشاركى در درس حضور داشت ، و سؤالاتى مطرح مىكرد ، و مقدارى از ابهام بيرون مىآمد ، و براى طبقه سفلى منشرح و منبسط مىشد ؛ و هرگاه سيد محمّد فشاركى نبود ، اجمالها و مبهمات ميرزا روشن نمىشد . « 2 » به گفتهء آيت اللّه سيد موسى شبيرى زنجانى :

--> ( 1 ) . اصفهانى ، وقاية الاذهان ، ص 143 ؛ معلم حبيب آبادى ، مكارم الآثار ، ج 4 ، ص 1436 . ( 2 ) . ويژه نامهء روزنامهء جمهورى اسلامى « حماسهء فتوا » ، اسفند 1370 ، ص 7 .